WZW typu A

W zapobieganiu zachorowaniom na WZW typu A istotną rolę odgrywają działania
profilaktyczne, wśród których wymienia się:

• przestrzeganie zasad higieny (ważne jest regularne mycie rąk, zwłaszcza
  po skorzystaniu z toalety, przed posiłkami i po kontakcie z osobami potencjalnie
  zarażonym);
• spożywanie przegotowanej lub butelkowanej wody (należy unikać spożywania
  żywności lub napojów z nieznanych źródeł, zwłaszcza gdy istnieje podejrzenie, że mogą być skażone);
• prawidłowe przechowywanie żywności (ważne jest odpowiednie przechowywanie żywności, aby zapobiec jej zanieczyszczeniu);
• szczepienia ochronne, które są najskuteczniejszą metodą zapobiegania zachorowaniu na wirusowe zapalenie wątroby typu A.

Szczepionki przeciwko WZW typu A zawierają inaktywowanego wirusa. Występują w postaci
preparatów pojedynczych (do pełnego uodpornienia konieczne jest podanie dwóch dawek) lub
preparatów skojarzonych przeciwko WZW A i WZW B (do uzyskania pełnej odporności konieczne jest
podanie trzech dawek). Oba typy szczepionek występują zarówno w wersji dla dorosłych, jak również
w wersji dla dzieci. Skuteczność szczepionki przeciwko WZW typu A oceniana jest na ok. 95% po
podaniu 1 dawki szczepionki oraz 98-99% po pełnym cyklu szczepienia. Z aktualnie dostępnych badań
wynika, że odporność poszczepienna utrzymuje się przez wiele lat bez konieczności podawania dawek
przypominających.
W przypadku planowanej podróży szczepionkę optymalnie należy podać przynajmniej 2 tyg. przed
wyjazdem, ponieważ przeciwciała wykrywane są 12-15 dni po podaniu pierwszej dawki szczepionki.

W Polsce szczepienia przeciwko WZW typu A należą do grupy szczepień zalecanych (odpłatnych).
Szczepienie można wykonać w POZ lub w punktach szczepień medycyny podróży.

Szczepienia przeciw WZW A, zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na 2025 r. zalecane
są szczególnie:

• osobom wyjeżdżającym do krajów o wysokiej i średniej endemiczności zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A;
• osobom zatrudnionym przy produkcji i dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów komunalnych i płynnych nieczystości oraz przy konserwacji urządzeń służących temu celowi; dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym oraz młodzieży, które nie chorowały na wirusowe zapalenie wątroby typu A;
• w zależności od sytuacji epidemiologicznej, osobom z grup ryzyka, w których obserwuje się zwiększoną liczbę zachorowań w szczególności narażonym w związku z ryzykownymi zachowaniami;
• pracownikom medycznym, w szczególności oddziałów zakaźnych, gastroenterologicznych, pediatrycznych.

Ponadto szczepienie przeciwko WZW typu A zostało wskazane jako zalecane w rozporządzeniu
Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz
zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy lub
podwładnych podejmujących pracę, zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności
(Dz. U. poz. 40).

Szczepienie poekspozycyjne należy wykonać w możliwie najszybszym czasie od wystąpienia
narażenia, najlepiej w ciągu 14 dni.
Szczepienia poekspozycyjne przeciwko WZW typu A dotyczą osób nieuodpornionych przeciwko WZW
typu A, tj. osób, które nie przechorowały WZW typu A lub nie zostały wcześniej zaszczepione, a
pozostawały w bliskim kontakcie z osobą zakażoną wirusem HAV (np. domownicy, partnerzy
seksualni).

Więcej informacji na temat szczepień przeciwko WZW typu A mogą Państwo znaleźć na stronie
internetowej: https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/wzw-a/